0
Spijtoptant
geplaatst: 20 oktober 2007, 19:12 uur
Kom kom, jongens, zo'n levenslustig mens als Jan Wolkers was verdient natuurlijk niet zo'n treurige auteurspagina.
Het volgende is rechtstreeks gejat van de Wikipedia, maar dat maakt niet uit, want de Wikipedia hangt toch van jatwerk aan elkaar:
Biografie
De ouders van Wolkers kwamen uit Amsterdam. Wolkers komt uit een gereformeerd milieu waar hij in zijn tienerjaren afstand van heeft genomen. De ouders van Wolkers hadden in totaal elf kinderen, waarvan hij de derde was. Vader Wolkers bezat vóór de Tweede Wereldoorlog een slecht lopende kruidenierswinkel.
Wolkers bezocht de mulo, maar moest al snel van school om te helpen in de winkel. Hij was daarna onder andere dierenverzorger in een laboratorium van de Universiteit Leiden, hij was tuinman en schilderde landschappen. In de oorlog dook Wolkers onder. Hij nam les aan de Leidse Schilderacademie, en ook typelessen. Daarbij haalde hij zijn enige diploma. Kort na de bevrijding woonde Wolkers in Parijs.
Tijdens zijn eerste huwelijk met Maria, in 1951, overleed dochtertje Eva (1949) door een ongeluk in bad. In hetzelfde huwelijk werden, behalve Eva, ook twee zoons geboren: Eric, een jaar vóór Eva, op 5 januari 1948 en Jeroen op 3 april 1953.
Wolkers studeerde voor beeldend kunstenaar in Den Haag en Amsterdam. In Amsterdam tot 1953 aan de Rijksacademie van Beeldende Kunsten. Van 15 juli tot 14 augustus 1954 volgde Wolkers de Internationale Sommerakademie für bildende Kunst te Salzburg, die in 1953 door Oskar Kokoschka was opgericht. Daarvoor kreeg hij een beurs van het Ministerie van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen. Hij kreeg er les van de Italiaanse beeldhouwer Giacomo Manzù. In 1957 kreeg hij een Franse beurs om bij Ossip Zadkine te studeren in Parijs.
Het grootste literaire succes van Wolkers is de liefdesroman Turks Fruit uit 1969. Dit boek werd in 1973 door Paul Verhoeven verfilmd, met hoofdrolspelers Rutger Hauer en Monique van de Ven.
Vanaf 1981 woonde Wolkers in Westermient op Texel met zijn tweede vrouw Karina (geboren 21 maart 1946 of 1947). Wolkers had uit dat huwelijk twee zoons, de tweeling Bob en Tom, die geboren werden in 1981 toen Wolkers 55 jaar oud was.
Voor de Europese Parlementsverkiezingen 2004 en Tweede Kamerverkiezingen 2006 stond Wolkers als lijstduwer op de lijst van de Partij voor de Dieren.
Overlijden
Jan Wolkers overleed in zijn slaap op 19 oktober 2007 om 01.30 uur, een week voor zijn 82e verjaardag, in zijn 'Huize Pomona' te Westermient op Texel. Als doodsoorzaak gaf zijn huisarts "ouderdom" op.
Laatst bekende tekst
Op 6 juli 2007 was aangekondigd dat Jan Wolkers dat jaar de schrijver zou zijn van het op 19 december uit te zenden Groot Dictee der Nederlandse Taal en dat hij het zelf ofwel op een eerder gemaakte video, dan wel via een rechtstreekse satellietverbinding naar zijn huis op Texel zou voorlezen. Bij Wolkers' overlijden, op 19 oktober, werd bekend dat er weliswaar geen video-opname was, maar dat de tekst van het dictee wel af was. Deze zodoende "laatst bekende tekst" van de hand van Wolkers zal, zij het niet door hemzelf gelezen, gewoon voor de uitzending van 19 december worden gebruikt.
Werk
Invloeden en thema's
De gereformeerde afkomst van Wolkers komt veelvuldig terug in zijn romans. Verder kenmerken zijn romans zich door een grote openheid over seksualiteit; hij was een van de eerste literaire schrijvers die zo ver gingen. De eerste uitgever van Wolkers vond dat er te veel "vieze woorden" in zijn boeken stonden, en dat deze door Wolkers door Latijnse termen vervangen moesten worden. Wolkers vond dat zijn beschrijvingen voorkomen, en dat de expliciete beschrijvingen binnen zijn verhalen verantwoord waren.
De boeken van Wolkers zijn autobiografisch en de afgunst tegenover de (schoon)ouders speelt een grote rol.
Een ander thema dat veel voorkomt in het werk van Wolkers is de dood. Op zijn eerste schilderijen gebruikte hij ook het thema dood, dat waren bijvoorbeeld stillevens met schedels. Wolkers kwam vroeg in aanraking met de dood. Tijdens de Tweede Wereldoorlog overleed zijn oudste broer, Gerrit Jan Wolkers, op 22-jarige leeftijd aan difterie, op 30 augustus 1944.
Wolkers signeerde zijn schilderijen soms aan de achterzijde, net als Mondriaan, omdat hij vond dat de handtekening detoneert met het werk. Zijn schilderijen ontstaan, stelde Wolkers in 2007, uit wat hij in eenzaamheid in zichzelf verzamelt. Daar moet hij rustig voor leven. Inspiratiebronnen voor zijn abstracte werken zijn de zee, het landschap en de rust.
Beeldhouwwerk
Zijn beelden zijn vaak het slachtoffer van vandalisme. Voorbeelden hiervan zijn het Auschwitz-monument in Amsterdam en het monument op de dijk bij Ceres op Texel. Vermoedelijk speelt daarbij een rol dat Wolkers veel gebruik maakt van glas en dat de kwetsbaarheid dat dit materiaal uitstraalt bij enkelingen vernielzucht opwekt. Als reactie van de vernieling van het monument bij Ceres in 2003 maakte Wolkers bekend dat hij glas minder zou gaan toepassen en meer met staal zou gaan werken.
Het Jac. P. Thijsse-monument in de vijver bij de Elemert op Texel bevat inderdaad meer staal, al is glas nog steeds een substantieel onderdeel van het kunstwerk.
Prijzen
In 1963 kreeg zijn boek Serpentina’s petticoat de literatuurprijs van de gemeente Amsterdam. Wolkers stuurde de prijs in 1966 weer terug. Hiermee protesteerde hij tegen het optreden van de politie bij de rellen rond het huwelijk van Beatrix en Claus.
Jan Wolkers weigerde ook de Constantijn Huygensprijs (1982).
In 1989 werd hem de P.C. Hooftprijs toegekend, maar hij weigerde die omdat stripauteur Marten Toonder nog nooit een grote literatuurprijs had gekregen, maar ook omdat hij vond dat hij eerder prijzen had verdiend voor zijn boeken.
Een procedure om hem een koninklijke onderscheiding te geven werd stopgezet omdat verwacht werd dat hij die ook zou weigeren. In 2006 werd hij wel benoemd tot ereburger van Texel.
Een kleine persoonlijke bijdrage: Ooit, in 1985, meende ik naast Wolkers gestaan te hebben bij de bushalte. Zeker wist ik het niet, en durfde het ook niet te vragen, jong broekie van 16 of 17 dat ik was, maar onmogelijk zou het niet zijn, daar ik in Den Helder ben opgegroeid en Wolkers toch regelmatig in Den Helder moet zijn geweest, al dan niet op doorreis. Zo gaat dat als je op Texel woont.
Het volgende is rechtstreeks gejat van de Wikipedia, maar dat maakt niet uit, want de Wikipedia hangt toch van jatwerk aan elkaar:
Biografie
De ouders van Wolkers kwamen uit Amsterdam. Wolkers komt uit een gereformeerd milieu waar hij in zijn tienerjaren afstand van heeft genomen. De ouders van Wolkers hadden in totaal elf kinderen, waarvan hij de derde was. Vader Wolkers bezat vóór de Tweede Wereldoorlog een slecht lopende kruidenierswinkel.
Wolkers bezocht de mulo, maar moest al snel van school om te helpen in de winkel. Hij was daarna onder andere dierenverzorger in een laboratorium van de Universiteit Leiden, hij was tuinman en schilderde landschappen. In de oorlog dook Wolkers onder. Hij nam les aan de Leidse Schilderacademie, en ook typelessen. Daarbij haalde hij zijn enige diploma. Kort na de bevrijding woonde Wolkers in Parijs.
Tijdens zijn eerste huwelijk met Maria, in 1951, overleed dochtertje Eva (1949) door een ongeluk in bad. In hetzelfde huwelijk werden, behalve Eva, ook twee zoons geboren: Eric, een jaar vóór Eva, op 5 januari 1948 en Jeroen op 3 april 1953.
Wolkers studeerde voor beeldend kunstenaar in Den Haag en Amsterdam. In Amsterdam tot 1953 aan de Rijksacademie van Beeldende Kunsten. Van 15 juli tot 14 augustus 1954 volgde Wolkers de Internationale Sommerakademie für bildende Kunst te Salzburg, die in 1953 door Oskar Kokoschka was opgericht. Daarvoor kreeg hij een beurs van het Ministerie van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen. Hij kreeg er les van de Italiaanse beeldhouwer Giacomo Manzù. In 1957 kreeg hij een Franse beurs om bij Ossip Zadkine te studeren in Parijs.
Het grootste literaire succes van Wolkers is de liefdesroman Turks Fruit uit 1969. Dit boek werd in 1973 door Paul Verhoeven verfilmd, met hoofdrolspelers Rutger Hauer en Monique van de Ven.
Vanaf 1981 woonde Wolkers in Westermient op Texel met zijn tweede vrouw Karina (geboren 21 maart 1946 of 1947). Wolkers had uit dat huwelijk twee zoons, de tweeling Bob en Tom, die geboren werden in 1981 toen Wolkers 55 jaar oud was.
Voor de Europese Parlementsverkiezingen 2004 en Tweede Kamerverkiezingen 2006 stond Wolkers als lijstduwer op de lijst van de Partij voor de Dieren.
Overlijden
Jan Wolkers overleed in zijn slaap op 19 oktober 2007 om 01.30 uur, een week voor zijn 82e verjaardag, in zijn 'Huize Pomona' te Westermient op Texel. Als doodsoorzaak gaf zijn huisarts "ouderdom" op.
Laatst bekende tekst
Op 6 juli 2007 was aangekondigd dat Jan Wolkers dat jaar de schrijver zou zijn van het op 19 december uit te zenden Groot Dictee der Nederlandse Taal en dat hij het zelf ofwel op een eerder gemaakte video, dan wel via een rechtstreekse satellietverbinding naar zijn huis op Texel zou voorlezen. Bij Wolkers' overlijden, op 19 oktober, werd bekend dat er weliswaar geen video-opname was, maar dat de tekst van het dictee wel af was. Deze zodoende "laatst bekende tekst" van de hand van Wolkers zal, zij het niet door hemzelf gelezen, gewoon voor de uitzending van 19 december worden gebruikt.
Werk
Invloeden en thema's
De gereformeerde afkomst van Wolkers komt veelvuldig terug in zijn romans. Verder kenmerken zijn romans zich door een grote openheid over seksualiteit; hij was een van de eerste literaire schrijvers die zo ver gingen. De eerste uitgever van Wolkers vond dat er te veel "vieze woorden" in zijn boeken stonden, en dat deze door Wolkers door Latijnse termen vervangen moesten worden. Wolkers vond dat zijn beschrijvingen voorkomen, en dat de expliciete beschrijvingen binnen zijn verhalen verantwoord waren.
De boeken van Wolkers zijn autobiografisch en de afgunst tegenover de (schoon)ouders speelt een grote rol.
Een ander thema dat veel voorkomt in het werk van Wolkers is de dood. Op zijn eerste schilderijen gebruikte hij ook het thema dood, dat waren bijvoorbeeld stillevens met schedels. Wolkers kwam vroeg in aanraking met de dood. Tijdens de Tweede Wereldoorlog overleed zijn oudste broer, Gerrit Jan Wolkers, op 22-jarige leeftijd aan difterie, op 30 augustus 1944.
Wolkers signeerde zijn schilderijen soms aan de achterzijde, net als Mondriaan, omdat hij vond dat de handtekening detoneert met het werk. Zijn schilderijen ontstaan, stelde Wolkers in 2007, uit wat hij in eenzaamheid in zichzelf verzamelt. Daar moet hij rustig voor leven. Inspiratiebronnen voor zijn abstracte werken zijn de zee, het landschap en de rust.
Beeldhouwwerk
Zijn beelden zijn vaak het slachtoffer van vandalisme. Voorbeelden hiervan zijn het Auschwitz-monument in Amsterdam en het monument op de dijk bij Ceres op Texel. Vermoedelijk speelt daarbij een rol dat Wolkers veel gebruik maakt van glas en dat de kwetsbaarheid dat dit materiaal uitstraalt bij enkelingen vernielzucht opwekt. Als reactie van de vernieling van het monument bij Ceres in 2003 maakte Wolkers bekend dat hij glas minder zou gaan toepassen en meer met staal zou gaan werken.
Het Jac. P. Thijsse-monument in de vijver bij de Elemert op Texel bevat inderdaad meer staal, al is glas nog steeds een substantieel onderdeel van het kunstwerk.
Prijzen
In 1963 kreeg zijn boek Serpentina’s petticoat de literatuurprijs van de gemeente Amsterdam. Wolkers stuurde de prijs in 1966 weer terug. Hiermee protesteerde hij tegen het optreden van de politie bij de rellen rond het huwelijk van Beatrix en Claus.
Jan Wolkers weigerde ook de Constantijn Huygensprijs (1982).
In 1989 werd hem de P.C. Hooftprijs toegekend, maar hij weigerde die omdat stripauteur Marten Toonder nog nooit een grote literatuurprijs had gekregen, maar ook omdat hij vond dat hij eerder prijzen had verdiend voor zijn boeken.
Een procedure om hem een koninklijke onderscheiding te geven werd stopgezet omdat verwacht werd dat hij die ook zou weigeren. In 2006 werd hij wel benoemd tot ereburger van Texel.
Een kleine persoonlijke bijdrage: Ooit, in 1985, meende ik naast Wolkers gestaan te hebben bij de bushalte. Zeker wist ik het niet, en durfde het ook niet te vragen, jong broekie van 16 of 17 dat ik was, maar onmogelijk zou het niet zijn, daar ik in Den Helder ben opgegroeid en Wolkers toch regelmatig in Den Helder moet zijn geweest, al dan niet op doorreis. Zo gaat dat als je op Texel woont.
0
geplaatst: 3 september 2008, 13:53 uur
In Boeken > Nieuws > Boekennieuws:
Stadsdeel Westerpark krijgt Jan Wolkerstuin
Het cultuurpark Westergasfabriek, waar op zondag 7 en maandag 8 september voor de tweede keer het boekenseizoen feestelijk wordt geopend, ligt in het Amsterdamse stadsdeel Westerpark. Dat wordt vaak geroemd om het levendige culturele klimaat. Gezien het grote aantal kunstenaars dat er woont en werkt, is dat niet zo verwonderlijk. Er komt nu een Jan Wolkerstuin, een postuum eerbetoon aan de schrijver en natuurminnaar. Wethouder Marijke Vos van Groen Links heeft hiervoor 200.000 euro beschikbaar gesteld. Met de uitvoering wordt over ongeveer een jaar begonnen.
De tuin die bestaat uit planten, heuvels, water, modder, klimtorens en riet, komt in de Polanenstraat, in de plaats van de huidige speeltuin met verharding. De ontwerper is Peter Ulle, stedenbouwkundig ontwerper bij Westerpark. Kinderen zullen er op een speelse manier de natuur kunnen ontdekken.
Tekst en copyright: Jef van Gool / Literatuurplein
Stadsdeel Westerpark krijgt Jan Wolkerstuin
Het cultuurpark Westergasfabriek, waar op zondag 7 en maandag 8 september voor de tweede keer het boekenseizoen feestelijk wordt geopend, ligt in het Amsterdamse stadsdeel Westerpark. Dat wordt vaak geroemd om het levendige culturele klimaat. Gezien het grote aantal kunstenaars dat er woont en werkt, is dat niet zo verwonderlijk. Er komt nu een Jan Wolkerstuin, een postuum eerbetoon aan de schrijver en natuurminnaar. Wethouder Marijke Vos van Groen Links heeft hiervoor 200.000 euro beschikbaar gesteld. Met de uitvoering wordt over ongeveer een jaar begonnen.
De tuin die bestaat uit planten, heuvels, water, modder, klimtorens en riet, komt in de Polanenstraat, in de plaats van de huidige speeltuin met verharding. De ontwerper is Peter Ulle, stedenbouwkundig ontwerper bij Westerpark. Kinderen zullen er op een speelse manier de natuur kunnen ontdekken.
Tekst en copyright: Jef van Gool / Literatuurplein
* denotes required fields.
* denotes required fields.