The Boy in the Striped Pyjamas - John Boyne (2006)

Dat liegt er niet om Feutje! Gedegen kritiek. Ik heb het boek niet gelezen maar ken de verhaallijn en dacht er zo het mijne van. Ik denk niet dat het op mijn leeslijst komt

Feitelijk gezien heb je (Feutje) helemaal gelijk natuurlijk, maar ik denk eerder dat Bruno een fictionele lezer moet reflecteren: de lezer die dan ook naïef, onwetend en kwalijk onschuldig is.
Let ook op de ondertitel, The Boy in the Striped Pyjamas: A Fable. Hiermee lijkt Boyne toch ook aan te willen geven dat dit boek niet letterlijk als een feitelijk verslag genomen moet worden - waar hij ook in slaagt, gezien de punten die jij aangeeft.
Het boek is moraliserend, en zegt gezien het predicaat 'fabel' dat dit een verhaal van gruwelijkheden is die je in elke tijd kunt plaatsen. Enerzijds vanwege het feit dat er altijd ergens een oorlog is waar de meest vreselijke dingen gebeuren, anderzijds dat er mensen zijn die daar niet van op de hoogte zijn, of mensen die de impact er niet van voelen of begrijpen, zodat zulke dingen mogelijkerwijs weer kunnen gebeuren.
Door de gruwelijkheden niet expliciet te benoemen en beschrijven, zorgt Boyle er wel voor dat het een goed jeugdboek is. Want zelfs een lezer zonder voorkennis merkt al snel dat er iets niet in de haak is door de suspense.

Hoe goed hij overal in geslaagd is, is aan de lezer om te beslissen. Misschien had een ander beter kunnen verstoppen, afzien van nationaliteit en tijd bijvoorbeeld. Maar desondanks sprak de schrijfstijl me wel aan. De naïeve kijk op de wereld van Bruno vond ik redelijk goed naar voren gebracht, zodat ik alles wel met een korreltje zout kon nemen.

Nog even een vraagje: heb je zelf besloten dit boek te lezen, of heeft een school je dit verplicht?

Hoi Dexter,

Klopt, al heb ik dat subscript nooit gezien. Ik heb dit boek gekocht toen ik een jaar of tien was, het toen gelezen en het maar half begrepen doordat ik met vragen zat. Vervolgens werd ik twaalf en vonden we op zolder oude dingen terug van uit de oorlog. En omdat ik nog niet echt de kans had - laat staan dat ik echt geprikkeld werd door mijn omgeving - me te verdiepen in Natinaal-Socialisme / Fascisme / Nazisme / hoe je het ook wilt aanduiden, besloot ik het boek De Jongen in de Gestreepte Pyjama maar weer eens te lezen, in de hoop dat ik het beter zou begrijpen. Dat bleef uit, helaas.
School heeft me tot nu toe nog nooit echt aangespoord tot het lezen van boeken. Best sneu eigenlijk.

Overigens heb ik net een stukje geschreven en dat gepost in dit topic. Misschien iemand interesse?

Ik vind de stap van dat versje waarin de Jood als minderwaardig wordt neergezet naar de schoorstenen van een concentratiekamp toch een aanzienlijke anders, zeker voor een twaalfjarige. Dat was niet iets dat in de Duitse propaganda voorkwam! Er wordt hier in Nederland wel eens lacherig gedaan over het 'ich habe es nicht gewüsst', maar het is toch niet voor te stellen dat een heel land wist dat zoveel mensen systematisch over de kling gejaagd werden, zonder daartegen te ageren? Het Derde Rijk dreef sowieso veel meer op een verheerlijking van het eigen ras (Volk) dan het vertellen wat er allemaal tegen de andere rassen gedaan werd.

Daarnaast, het Derde Rijk was niet strikt fascistisch. Het nationaal-socialisme wordt daar wel onder geschaard, maar was veel racistischer en minder corporatistisch (die term moest ik even opzoeken).

@ Lukk0

Daar heb je gelijk in, al kan ik me niet zo goed voorstellen dat je als je als negenjarig jochie dat soort schoollectuur onder handen krijgt, je nog niet weet wat een Jood is. En zeker zijn vader, de naziofficier, moet toch wel eens iets verteld hebben. Nee, het Derde Rijk was niet strikt fascistisch, maar er werd wel sterk voor gepropageerd en in het hele Rijk gold het Führerprinzip (Leiderschapsbeginsel).
Dat "Wir haben's nicht gewüsst" of "Ich habe es nicht gewüsst" vind ik ook dubieus, want er waren ook zeker velen die dat zeiden om hun hachje te redden. Ik heb het niet over de oprecht onwetenden, echt niet

Het was toch zeker wel duidelijk dat er veel Joden gedeporteerd werden? Toch? Of vergis ik me nu vreselijk?

@ Feutje,

Je moet denk ik een nuance aanbrengen tussen enerzijds deporteren naar werkkampen en anderzijds vernietigen. Dat eerste wist men natuurlijk wel maar sloot men de ogen voor, maar dat tweede niet.

Het tweede is ook zo gruwelijk dat, ook al hoorde men er wel eens geruchten over, men het niet echt kon of wilde geloven. Ik heb tijdens mijn studie een biografisch essay geschreven over de oude Joodse huisarts van mijn opa, die meerdere concentratiekampen heeft overleefd. Hij schreef in zijn memoires dat zelfs de Joden die naar Auschwitz gedeporteerd werden zélf niet wisten wat daar precies gebeurde. Zij dachten dat ze gewoon aan het werk zouden gaan en dachten dat het na (Durchgangslager) Westerbork alleen maar beter zou kunnen worden.


Ps. over Boy in Striped Pyjamas: heb alleen de film gezien en was daar iig niet weg van (heb destijds 3* gegeven op MM)

Hitlers Gewillige Beulen Ik denk dat heel veel Duitsers wisten wat er gaande was; maar of een jongen van negen op dat moment zoiets kan beseffen en wist te plaatsen, dat lijkt me heel moeilijk.

In dit boek is Bruno wel héél naïef, misschien dat dat ook wel commentaar is op de gespeelde onschuld van vele oorlogsmisdadigers.
Dat een jongen van negen niet alles kan bevatten wat er op dat moment onder zijn neus gebeurt, kan ik begrijpen. Maar dat er niet iets van afkeer in hem zit ten opzichte van de mensen in het kamp, is wel opmerkelijk.

@ Dexter:

Dat bedoelde ik dus ook.