9.625 gebruikers | 34.837 boeken | 11.978 auteurs | 100.623 berichten | 138.389 stemmen
 

Het Dwaallicht - Willem Elsschot (1947)

 

 
Dwaallicht, Het (1947)
60 stemmen | gemiddelde 3,64
mijn stem:
Nederlands
Psychologisch

54 pagina's
Eerste druk: Querido, Amsterdam (Nederland)

Het is een miezerige novemberavond en Frans Laarmans vindt het te ver om naar zijn stamkroeg te gaan. Hij besluit om voor het eerst sinds lange tijd weer eens gewoon naar huis te gaan, waar vrouw en zes kinderen zijn ontijdige intrede zullen beschouwen als een stap op weg die tot inkeer leidt. Bij de winkel waar hij eerst nog een krant koopt, wordt hij aangesproken door drie "zwartjes". Zij laten hem een stukje karton zien waarop een naam en een adres staan gekrabbeld: Maria van Dam, Kloosterstraat 15. Zij willen deze Maria bezoeken en Laarmans wijst hun de weg. Als Laarmans wacht tot zijn tram vertrekt, ziet hij de drie mannen opnieuw. In gedachten loopt hij in een doolhof van straten door Bombay te dwalen op zoek naar zijn Fathma, met een stukje karton in zijn hand waar niemand op reageert. Hij beseft hoe moeilijk het is om iemand te vinden in een vreemde stad en besluit de drie persoonlijk de weg te wijzen.


 

 

gebruiker
bericht

 

quote
3,5nieuw bericht [permalink] geplaatst op 23 augustus 2009, 17:25 uur
Wie ‘Het Dwaallicht’ van Willem Elsschot ter sprake brengt, krijgt vaak te maken met uitspraken als “zijn meesterwerk” of “zijn literair testament”. Dat schept verwachtingen die een kleine, grappige novelle moeilijk kan inlossen, maar hier zijn dergelijke krachttermen misschien wel op hun plaats.

De mild ironische toon die ik reeds kende uit ‘Kaas’ vloeit alweer rijkelijk, tot grote vreugde van al wie de erudiete archaďsmen van Elsschot wel kan pruimen. Met een ongelofelijke naturel en een niet te versmaden beeldende, poëtische kracht loodst hij ons door het mysterieus aandoende Antwerpse nachtleven.
Evenzeer charmant is de typische Elsschot-protagonist (niet toevallig dezelfde Laarmans als altijd), die met een ontwapenend soort wereldvisie door de stad dwaalt. Hij is de eeuwige outsider, maar in zijn vervreemding van de mensheid schuilt een immense kwetsbaarheid. Een naar de buitenwereld toe niet al te sympathiek personage dat je toch in de armen zou willen sluiten, dat is het personage dat Elsschot doorheen zijn oeuvre steeds fascinerender heeft gemaakt.

Helaas begon ik met intellectuele vooringenomenheden aan het boek. De grote allegorie op de christelijke godsdienst (Maria van Dam, Kloosterstraat, sterrenhemel, … het zijn stuk voor stuk motieven waar Elsschot mee speelt), komt absoluut niet uit de verf. En hoewel de auteur totaal niet de ambitie had om iets in die trant te schrijven, zo begrijp ik achteraf, bleef ik ietwat onbevredigd achter.

Op een dwaalspoor gezet door verkeerde verwachtingspatronen, moet ik kortom toegeven dat ‘Het Dwaallicht’ een virtuoos kortverhaal is. Elsschot brengt ons telkens weer in herinnering dat lezen met de glimlach ook gewoon een doel kan zijn op zich. Een niet onbelangrijke boodschap voor al wiens honger naar interessante romans niet te stillen is. :Y
3,75*

 

quote
4,0nieuw bericht [permalink] geplaatst op 1 maart 2011, 11:41 uur
Knappe bespreking, JJ_D! Aan deze novelle hoeft inderdaad niet zwaarder getild dan wellicht door de auteur bedoeld, wat mij de door jou beschreven onbevredigdheid heeft bespaard. Anderzijds vormen heel wat thema's voor mij wel een eerste en vrijblijvende aanzet tot diepere beschouwing. Niet in het minst dat van de titel!

 

» Laagste prijs voor dit boek

Het Dwaallicht (€ 9,95)
exclusief € 1,50 verzendkosten

Het Dwaallicht (€ 9,95)
exclusief € 1,95 verzendkosten

Het Dwaallicht (€ 9,95)
exclusief € 1,95 verzendkosten


» alle winkels en uitgaven voor dit boek

quote
3,5nieuw bericht [permalink] geplaatst op 19 juli 2011, 18:56 uur
"Zijn meesterwerk" - wordt dat hier echt over gezegd? Kan het me nauwelijks voorstellen. Niet alleen is Kaas in mijn leven het boek geweest dat altijd in één adem met 't oeuvre van lsschot werd genoemd, ook vind ik deze roman toch echt minder dan Elsschots beste werken. Dat komt niet zozeer door de schrijfstijl of de observaties, die zijn hier even sterk als in Elsschots beste werken, maar vooral door de theologische laag die in het werk zit. Niet alleen is die voor het verhaal in mijn ogen niet nodig, hij zorgt er bij mij ook voor dat enige climax totaal uitblijft, en geeft me daarnaast het gevoel dat we hier met een auteur te maken hebben die zijn tekst veel meer lading meegeeft dan ik er in ontdek - toch geen prettig gevoel. Daarom kom ik niet verder dan 3,5*.

 

quote
5,0nieuw bericht [permalink] geplaatst op 5 september 2011, 20:14 uur
Louis Paul Boon over Het dwaallicht: "Elsschots verhaal laat u diep ontroerd achter. Ge hebt weer eens uzelf gezien, naakt en pover, ontdaan van leugens en bedrog en valse ijdelheid. En nochtans, de bladzijden herlezend, zult ge moeilijk de zin hervinden die uw wonden heeft aangeraakt; want het zijn niet de woorden, het is achter de woorden dat oprijst al wat Elsschot u, verzwegen, meegedeeld heeft. De mens staat er voor u als een mengsel dat goed wil zijn voor allen die hem omringen, en dit toch niet kan; dat, vervuld van mededogen, de anderen niet helpen mag, want hij heeft alleen de eigen strijd te aanvaarden, of ten onder te gaan."

En ik kan hem enkel bijtreden. Wat mij betreft een van de mooiste boeken die ik ooit heb gelezen. Zoals Boon zegt: je zal het woord niet vinden dat je heeft geraakt, maar blijft diep ontroerd achter. Ik lees het doorgaans in de herfst, wanneer dit boek zich afspeelt. Wanneer je de beklemmende sfeer van de nachtelijke stad in de regen voelt. De eenvoud van een mens die een goeie daad probeert te verrichten, de simpele wijze waarop culturen worden vergeleken. Een tijdsdocument. Prachtig!

5 sterren