Een hallucinant boek! Ik wist wel waar het over ging (dat is het nadeel met die klassiekers

) en had het eerlijk gezegd zelfs extremer verwacht (na het zien van
Battle Royale onder andere...) maar het heeft me veel meer geraakt dan ik had verwacht, ook veel meer dan voorvermelde film. Dat heeft vooral te maken met de prachtige manier waarop Golding de half intuïtieve psychologie van de kinderen weet te beschrijven (er is een prachtig stuk in het boek waar hij beschrijft hoe enkele van de kleintjes in het zand spelen), misschien nog het best bij de niet-hoofdpersonen (Ralph, Jack en Biggie zijn ok, maar soms wat te voorspelbaar in hun gedrag en te duidelijk verzonnen in functie van de rol die ze in het verhaal moeten spelen. Niet zozeer karikaturaal, dat valt best mee, maar hun aanwezigheid in het verhaal heeft duidelijk een doel, terwijl de andere kinderen meer achtergrondopvulling zijn en af en toe hun moment krijgen waarin ze op de voorgrond treden).
De zo geroemde natuurbeschrijvingen vond ik aanvankelijk wat overdreven, maar de beeldende taal en groteske omschrijvingen wennen wel en vormen een belangrijke charme van het boek. Ik volg wel de kritiek hierboven ten dele, ondanks alle details die je beschreven krijgt, werd mijn beeld ook nooit vollediger dan een tropisch eiland met strand, roze berg, bos, open plekken, fruit, kaalgebrande stukken en rotsen. Ik vond het zelfs bijna zonde dat er niet een of ander kaartje in het boek stond, want ik had zeker in het begin best wel moeite om te snappen hoe het eiland nu juist ineen zat, los van alle bloemen, doornenstruiken en kreupelhoutbosjes die zo uitgebreid aan bod komen.
Het verhaal wordt mooi opgebouwd volgens een aantal belangrijke climaxen die vooral de relaties tussen de hoofdpersonen onder druk zetten (ook hier zou je - als je dat echt zou willen - het rijtje kunnen afgaan (
eerste wrijvingen, eerste botsing maar door druk van buitenaf toch toegedekt, samenwerking onder spanning en dan de finale breuk en de confrontatie) maar zo voelt het niet aan tijdens het lezen, dus het stoort geenszins. De dreigende aanwezigheid op de achtergrond (laten we het de 'Heer der Vliegen' noemen, althans zo interpreteer ik de titel toch), de sluimerende maar aflatende hoop op redding, de onderhuidse spanningen tussen de personages, de combinatie van kinderlijke onschuld en extreme situaties, het leerproces dat doorgemaakt wordt (en vooral vaak níet doorgemaakt wordt, hoewel je het eigenlik zou verwachten), dat zijn de elementen die dit boek extreem fascinerend, knap bedacht en razend spannend maken. Sommige momenten zijn angstaanjagend eng, omdat je zo opgaat in het verhaal dat je eigen kinderlijke angsten het winnen van het besef dat je in je bed een boek aan het lezen bent

.
Ik was verbaasd dat het boek zo dun was eigenlijk, ik heb het ook op één (weliswaar erg lange) avond uitgelezen. Maar het is misschien ook goed dat het niet uitgebreider is, de gebeurtenissen voor de grote
confrontatie tussen Ralph en Jack zijn erg uitgebreid en goed uitgewerkt, het einde had langer kunnen duren maar dat vond ik toch het minst interessante stuk, omdat de opbouw in dit soort verhalen veel fascinerender en geraffineerder is dan de climax. Sommige scenes zal ik nooit meer vergeten denk ik (Simon en de Heer der Vliegen, de beruchte 'dans',...).
Het meest verbluffende moment vond ik de allerlaatste pagina's, als
de redding eindelijk komt. Je bent zo opgegaan in het verhaal van die kleine kinderen, de ernst ook van de hele situatie, dat de blik van een volwassene op de hele zaak haast pervers wordt. Ineens blijken de houten speren en de dodelijke confrontaties niet veel meer dan kinderspelletjes in zijn ogen, en de link tussen dat moment en de angstaanjagende momenten ervoor kan ik nu nog heel moeilijk leggen. Dat moment brengt het boek van een ijzersterk gegeven naar een hallucinant meesterwerk, en ik heb echt verschillende minuten voor mij uit zitten staren alvorens ik er overheen was. Een erg overweldigende ervaring dus, het lezen van dit boek, en stof genoeg om lang over te blijven nadenken!
Een puike 4.5 sterren is welverdiend

.