Cien Años de Soledad - Gabriel García Márquez (1967)

Ik zou er toch maar eens in beginnen, hoor. Ik heb er ook even mee gewacht, en zag er ook tegen op, even, maar vanaf de eerste 20 bladzijden wist ik al dat dit mijn nieuwe nummer 1 ging worden.

Dat had ik nu net helemaal niet door. Heb zelfs een 70-tal bladzijden zitten twijfelen of nik het boek niet beter opzij zou leggen. Dat heb ik gelukkig niet gedaan, want achterfa bleek dat ik gewoon moest wennen aan de stijl van Marquez die toch wel anders dan anders is.

Ik ben nu halverwege en het blijft moeizaam lezen. Niet dat de schrijfstijl moeilijk is of het verhaal moeilijk te volgen. Het is meer dat het verhaal te snel van de hak op de tak springt. Alsof de gedachtes van de schrijver puur als improvisatie op het papier getikt werden.

Oh, wat een einde. Het hele verhaal begint willekeurig in een bocht van een moebius-ring en eindigt waar het begonnen is. Als de Nederlandse vertaling een hint is voor de virtuositeit van het origineel dan zou dit bijna motivatie genoeg kunnen zijn om Spaans te leren. Ik ben eigenlijk een lezer die verhaal verkiest boven stijl (zie onderaan), maar de zinnen sprankelen zo van het papier af, de logica van emoties die beschreven wordt is zo vergezocht om toch telkens weer samen te passen, de tragedie wordt met soms ellenlange volzinnen beschreven en de ideeen worden per pagina opgestapeld dat ik hier voor eens de poezie in kan waarderen. Het past uiteindelijk allemaal samen en eindelijk weet ik waarom een verhaaltje dat als kleuter aan me verteld werd vaak eindigde met de staart van een varkentje.

Een onvoorstelbaar mooi boek waarvan ik zo wenste dat het nooit uit zou kunnen.

Waar veel mensen een tijdje wachten om aan dit boek te beginnen besloot ik om dit eventjes door te nemen 'als tussendoortje’, natuurlijk neem je wonderliteratuur als dit niet zomaar eventjes door, vandaar ook die aanhalingstekens: 2 april '08 zal voor mij een onvergetelijke dag blijven, al weet ik niet echt meer wat ik toen gedaan heb van mijn opstaan tot 16.00 blijft dat de prachtige dag toen ik vertwijfeld besloot om nog eventjes de gemeentebib een bezoekje te brengen, de 2de paasvakantieweek was leuk van start gegaan op literair vlak met het uitlezen van Het Verdriet van België en ergens had ik wel zin om nog iets te nemen voor de komende dagen. De Kapellekensbaan en dit boek nam ik dan maar mee naar huis, om de een of andere reden besloot het lot me deze boeken die dag te schenken, enige andere werken die in me opkwamen waren tijdelijk uitgeleend dus "het werd dan maar dit". Het meesterwerk van Louis Paul Boon vertik ik nog altijd om te lezen totdat ik het aangeschaft heb, dit boek wou ik 'snel' doornemen tijdens de vakantie om te zien wat het inhield. Uiteindelijk bleek het een prachtige roman te zijn die me hoofdstuk per hoofdstuk gewoon liet uitkijken naar de volgende leesbeurt.

Het beschrijven van 100 jaar over een heel dorp is al een grote taak, een nog grotere taak bestaat erin alle gebeurtenissen keer op keer gewoon prachtig te verwoorden. Hoe Mr. Márquez speelt met liefde, oorlog, leven & dood en vooral dié eenzaamheid van zijn sterke en unieke personages blijft subtiel en erg sterk gedaan; maakt zowat alle tv-soaps die gelijkaardig zijn betreffende het leven direct overbodig. Mijn favoriet personage blijft de man van in het begin voor het vuurpeloton: Kolonel Aureliano Buendia, ook hier kon Márquez wat erg moois rondom verwoorden: gedoold door de eenzaamheid van zijn onmetelijke macht, begon hij het spoort bijster te raken.
- veruit mijn favoriete zin uit het boek en dit is er nog maar één van de zowat 1000en die je tegenkomt. Dan mag ik natuurlijk niet vergeten te vermelden dat het verhaal zelf gewoon erg sterk is qua gebeurtenissen en het einde gewoon briljant is tegenover het ervoorafgaande: prachtige onthulling van de perkamenten. Dat de laatste van het geslacht zijn taak tot een goed einde zou volbrengen was natuurlijk voorspelbaar, maar wat die taak inhield… een soort extra toevoeging aan het verhaal zoals de prachtige poëtische kant van de schrijver, zoals ik al vermeldde de schitterende personages, de subtiele humor en de weinige dialoog die als die er dan is gewoon schitterend is.

Door het feit dat de schrijver het bijna allemaal vertelt en de personages zelf weinig aan het woord komen wordt er toch een magische sfeer ontwikkeld, je beleeft het allemaal vanuit een waarnemend oogpunt: alsof Márquez je meeneemt om je van bovenaf te vertellen over een lang vergane historie die nooit vergeten zou mogen worden.

Om eventjes terug te komen op mijn openingszin: ik zou hiervan mijn leven lang van kunnen genieten, maar zoals je van deze roman leert dat aan alles een einde komt gebeurt dat hier ook, ergens gelukkig maar omdat ik maar 1 boek met de keer lees, anders zat ik in een vicieuze cirkel máár een einde als dit, maakt wel veel goed - .

Dit blijft een mooie herinnering voor het leven .

Alle lofuitingen over dit boek die ik hier had gelezen, zetten mij aan tot het lezen van dit boek. En helaas heeft dit boek op mij niet de indruk gemaakt die het op menig lezer hier wel heeft gedaan.

Sommige dingen uit het boek vond ik erg mooi zoals de tijd die rondjes lijkt te draaien en de beschrijvingen van de vele manieren waarop de personen eenzaam waren.
Maar doordat alles zo afstandelijk wordt beschreven, raakte nooit echt in het verhaal. Ik moest me er toe zetten om het boek iedere keer weer op te pakken. Het verhaal duurt naar mijn mening dan ook net 1 of 2 generaties te lang. De herhaling van zetten wordt dan net iets te groot. Al vond ik het einde zeer passend.

Ook met de 'Magische' gebeurtenissen had ik af en toe moeite. Zoals dat het hele dorp niet meer kan slapen. Op zich wil ik dat best aannemen. Maar dat wordt dan simpel opgelost doordat een man langskomt met een drankje. Een beetje goedkoop...

Misschien is het boek gewoon niet mijn smaak, het wist mij in ieder geval niet te overtuigen.

Mijn eerste kennismaking met Marquez (Herinnering aan Mijn Droeve Hoeren) was niet meteen geslaagd, en hoewel dit boek nog klaarlag was mijn motivatie om hem op te pakken drastisch gedaald. Een weekje terug, dankzij lovende kritieken uit directe kring, toch maar opgepakt, en vanaf de eerste zin was het raak.

Ik heb de Nederlandse vertaling gelezen, hoe letterlijk deze is is mij onbekend, maar het vloeide van zin naar zin tot een prachtig geheel. Het boek leest hierdoor erg makkelijk en snel, meteen zorgt het ervoor dat je het blijft oppakken. De manier waarop Marquez de handelingen en omgevingen beschrijft is ook niets minder dan geniaal. Het voelt bij momenten haast simplistisch aan, maar op een weldoordachte manier.

Het volgende zou oneerbiedig kunnen klinken, maar ik kan het niet nalaten om te benoemen dat het boek als een soap leest. De constant tragische gebeurtenissen en kleine cliffhangers doen denken aan goedkope series als 'As the World Turns'. Natuurlijk is het niveau van 'Honderd Jaar Eenzaamheid' ontelbare malen hoger dan alle denkbare soaps op de wereldtelivisie, toch kon ik de link niet uit mijn hoofd schudden.

Bij de laatste honderd pagina's verloor ik soms een deel van mijn intresse, maar het uiteindelijke eind is een van de mooiste die ik ooit heb gelezen. Ook kent het boek tal van prachtige characters en onvergetelijke scenes. Marquez heeft mijn aandacht weer helemaal terug, al ben ik wat angstig dat dit niveau geen tweede maal behaald zal worden.

4.5*

Liefde in Tijden van Cholera is van hetzelfde niveau. De rest - in ieder geval wat ik van hem gelezen heb - zijn allemaal novellen en verhalenbundels. Márquez weet altijd een geweldige sfeer te creëren, en in een roman komt dat het best tot zijn recht. Maar als je na een boek als Honderd Jaar Eenzaamheid de rest van zijn werk leest, weet hij meteen die sfeer weer terug te krijgen, waardoor ik dat werk ook erg hoog aansla. Dus als je Liefde in Tijden van Cholera net zo waardeert als deze, kun je met gerust hart Márquez' hele oeuvre lezen.

'Liefde in Tijden van Cholera' en 'Kroniek van een Aangekondigde Dood' staan iniedergeval nog op mijn lijst. Maar goed om te weten dat ook de rest van z'n oeuvre diezelfde sfeer heeft.

Misschien dan toch maar eens kijken naar die Marquez box.

Daar ben ik ook al een tijdje naar aan het gapen. Ik heb hetzelfde als Dexter. Marquez kan een echt unieke sfeer neerzetten met zijn pen. En als ik dan eens zin heb in die sfeer kan elk van zijn boeken dienen (die ik tot nu heb gelezen). Ook al is niet elk verhaal een meesterwerk als dit, de sfeer is telkens uniek Marquez.

Ben ik de enige die last heeft met de namen van de karakters? Om de paar bladzijden moet ik terugbladeren naar een van de eerste pagina's, waar een stamboom staat afgedrukt. En dan is het nogal lastig dat sommige personages dezelfde naam dragen, al is het wel familie, dus ook wel logisch. Het springt ook van de hak op de tak, dat is ook niet erg makkelijk. Het gebeurtenissen zijn overigens fantastisch en Marquez' schrijfstijl subliem. Ben overigens nog maar een kleine honderd pagina's onderweg. Verheug me nu al op de treinreis die ik vanmiddag ga maken en de wondere wereld van Marquez, die ik dan weer induik.

Iedereen heeft last met de namen, totdat je beseft dat het er eigenlijk niet zo toe doet: er zijn eigenlijk maar twee soorten mannen in het boek: de Aurelio's en de José Arcadio's (als ik me de namen juist herinner)...

Ja, je hebt helemaal gelijk. Wat mij betreft is dat echter wel het euvel waar dit verhaal mee te kampen heeft. Ik voel geen enkele sympathie voor een van de karakters. Dat hoeft wat mij betreft ook zeker niet in elk verhaal zo te zijn, maar toch word ik er niet warm of koud van als er iemand komt te overlijden.

Alles wat opgeschreven is, is op een prachtige, ingenieuze manier gedaan. Echt petje af, maar de karakters worden niet bepaald uitgediept. Dat gebeurt per plekke, als een of andere Arcadio weer iets in zijn hoofd heeft gehaald. Wat dat betreft maakt het weinig uit of je op pagina honderd begint, of voor het gemak vijftig bladzijden overslaat.

Voor nu ben ik een beetje teleurgesteld (nog honderdvijftig bladzijden te gaan) en ik ben bang dat daar niets meer aan gaat veranderen.