Heart of Darkness - Joseph Conrad (1899)

Het was even een bladzijde of wat inkomen, maar dan heb je ook wat zeg. Conrads schrijfstijl in deze novelle was enerzijds wennen. Het was niet zijn moedertaal en dat merk je; zinnen lopen hier en daar stroefjes, woorden duiken op waaraan je meteen ziet dat hij met een woordenboek op schoot aan het pennen is geslagen. Anderzijds presteert deze Pool het om zó beeldig te schrijven dat het gewoon eng is. En met eng bedoel ik dan ook echt eng. Pagina voor pagina drijf je gewoon met Marlow mee op die eindeloos lange rivier en zie je die torenhoge bomen, die dreigende schaduwen en voel je de verlatenheid je steeds steviger om de keel grijpen. De personen fungeren voornamelijk als symbolen - als de universele krachten die spelen in ieder mens - en worden hiermee als het ware één met de desolate omgeving waarin ze zich bevinden.

Daar komt nog bij dat Conrad je zo af en toe nog eens op een passage of zin trakteert die meteen van de pagina afspat en waar je je ogen wel een keer of vijf overheen laat glijden. Natuurlijk kan ik het citeren niet laten (één van de mooiste passages wat tegelijk IMO een schitterende, dubbellaagse sleutelpassage is):

Restraint! What possible restraint? Was it superstition, disgust, patience, fear --- or some kind of primitive honor? No fear can stand up to hunger, no patience can wear it out, disgust simply does not exist where hunger is; and as to superstition, beliefs, and what you may call principles, they are less than chaff in a breeze. Don't you know the devilry of lingering starvation, its exasperating torment, its black thoughts, its somber and brooding ferocity? Well, I do. It takes a man all his inborn strength to fight hunger properly. It's really easier to face bereavement, dishonor and the perdition of one's soul -- than this kind of prolongued hunger.

Alleszins geen werkje waar je vrolijk van wordt.

Vijf dikke, zwartgallige, sterren.

Omdat ik bewondering heb voor Apocalypse Now wilde ik dit boekje wel effe lezen. Was wel moeilijk om doorheen te komen, maar ik ben het wel eens met bovenstaande mening van Dionysos. Niet echt meer iets om aan toe te voegen .

Moeilijk doorheen te komen is ook wat ik me ervan herinner. Wel beklijvend bij momenten maar zo claustrofobisch geschreven dat er weinig plezier aan te beleven valt, leesplezier wel te verstaan.

Hart der duisternis wordt beschouwd als een van de pioniersteksten van het modernisme, de literaire stroming die brak met de negentiende-eeuwse realistische traditie om de moderne mens en de techologisch geavanceerde twintigste eeuw beter te kunnen weergeven. Vooral Conrads gebruik van een ik-verteller, Marlow, die niet helemaal begrijpt wat hij voor zijn ogen ziet gebeuren, houdt de reis naar de krochten van de menselijke natuur ook bij een derde of vierde herlezing mysterieus; en, wat bij een eerste lezing belangrijk is: spannend, sfeervol en geestig.

Conrad's reis naar het Hart der Duisternis zet aan tot nadenken. Want is onze ziel zo leeg als hier gesuggereerd wordt? Worden we zo gekleurd door onze omgeving dat we gek worden als wie hier uit worden gehaald? Als lezer ben je even onwetend als hoofdpersonage Marlow.
Het boek is in ieder geval in beklemmend verhaal vol mysterie. De schrijfstijl is zeker niet makkelijk en het geheel leest dan ook veel lastiger weg dan je van slechts 110 pagina's zou verwachten.